SYSTEMISCH WERKEN MET GEZINNEN EN PAARDEN

We leven allemaal in menselijke systemen zoals ons gezin, ons werk, de vereniging waar we op zitten, de school en opleidingen die we volgen, onze vriendenkring, etc. De regels en ook onbewuste wetten in dergelijke systemen zijn vaak ingewikkeld. Het wordt steeds duidelijker dat veel persoonlijke en organisatorische problemen een systemische oorzaak hebben.

De oorsprong van de methodiek systemisch werken ligt onder andere bij Bert Hellinger en Virginia Satir. Hellinger ontdekte de kenmerken van elk systeem en ontwikkelde een methode om hiermee te werken en de oorzaken inzichtelijk te maken. Hij ontwikkelde het systemisch werken in eerste instantie voor het werken met families (familieopstellingen), later deed hij dat ook voor organisaties (organisatieopstellingen).

Het systeem staat centraal. Wij worden grootgebracht in systemen en krijgen daarin een plek toegewezen of nemen die in. De dynamiek maakt het mogelijk op een diep en onbewust niveau te werken en liefdevol en met respect om te gaan met alle leden in het systeem. Een verstrikking is een verwikkeling in een systeem die belemmerend werkt. Het zichtbaar maken van een verstrikking geeft de mogelijkheid hierin verandering te brengen. De plek in het systeem is essentieel. Leden van een systeem hebben een plek, deze plek is niet altijd de juiste. Het vinden en innemen van de eigen juiste plek wijzigt oude remmende patronen, maakt het mogelijk verstrikkingen op te heffen en stelt je instaat jouw plek in het leven in te nemen.

Veel van onze onbewuste overtuigingen, gedragingen en patronen vinden hun oorsprong in de systemen (gezin van herkomst) waarin we zijn opgegroeid. We hebben bekrachtigende en beperkende patronen, vaak uit loyaliteit, meegenomen. Deze (beperkende) patronen kom je in je huidige leven vaak weer tegen binnen nieuwe systemen, bijv. in  je relatie of je werk. Met familieopstellingen kun je deze onbewuste patronen weer zichtbaar maken.

Via een opstelling van het familiesysteem komt naar voren op welke manier iemand onbewust aan zijn familiesysteem en aan anderen met wie hij zijn lot deelt, is gebonden. Bert Hellinger ontdekte dat er drie basisprincipes in systemen werkzaam zijn.

Deze drie basisprincipes zijn

N

Binding; iedereen heeft recht op een plek in het systeem

N

Volgorde; alle plekken staan in een rangorde ten opzichte van elkaar

N

Geven en nemen; hier is de balans noodzakelijk.

 

De rode draad in het familiesysteem vormt de binding met het systeem van herkomst. De binding is de band met de ouders, grootouders en de generaties daarvoor. Als door welke omstandigheden dan ook één van de basisprincipes binnen het familiesysteem of in de context van werk verstoord raakt, ontstaan er dynamieken. Vanuit deze dynamieken wordt een nieuw evenwicht binnen het systeem nagestreefd, waardoor de huidige situatie blijft bestaan.

Voorbeelden van dynamieken zijn

N

Iets voor een ander dragen binnen het systeem

N

Iemand volgen die binnen het systeem is buitengesloten of niet erkend (bijv. doodgeboren of overleden gezinsleden)

N

Iemand gaat van zijn plaats

N

Iemand identificeert zich met een ideaal, iemand of een concept

Vanuit deze dynamieken ontstaan symptomen waarmee we in het dagelijkse leven worden geconfronteerd.

Voorbeelden van symptomen zijn

N

Angstig zijn

N

Gebrek aan ondernemerschap

N

Niet weten wat je wilt

N

Onzekerheid

N

Niet productief zijn

N

(Chronisch) vermoeid

N

Onduidelijke lichamelijke klachten

N

Onrust

N

Extreem verantwoordelijkheidsgevoel

Deze symptomen kom je misschien wel dagelijks tegen in verschillende contexten als relatie, sport, werk, vrienden, gezin, etc. Vanuit de symptomen komen met behulp van een opstelling de onderliggende dynamieken aan het licht. Door het beeld dat een opstelling zichtbaar maakt en de energetische werking binnen dat veld kan het systeem ontspannen. Komt het systeem weer in overeenstemming met de basisprincipes (wetten) dan gaat de energie weer stromen en kan men de gewenste verandering doorvoeren.

Het krachtenveld

Hoe dit krachtenveld of de energetische werking te verklaren is, blijft een raadsel. Rupert Sheldrake heeft na veel onderzoek en experimenten aangetoond dat honden door hun gedrag tonen dat ze direct voelen wanneer hun afwezige baasje op de terugweg is naar huis en dat ze ook direct merken wanneer deze terugweg onderbroken wordt. Ze voelen dat soms zelfs over diverse continenten heen. Er moet dus wel een krachtenveld, oftewel een grotere energiebron zijn, waarin beiden rechtstreeks met elkaar in verbinding staan.

Zo staan we ook met opstellingen samen met het paard in een krachtenveld. Het paard is een prooi- en vluchtdier en daardoor instinctief altijd bezig met het scannen van de omgeving. Wanneer er gevaar dreigt, moeten ze nl. direct actie ondernemen, dit is puur levensbelang voor hun. Een paard spreekt geen mensentaal en uit zich voornamelijk non-verbaal. Zo raak je “in gesprek met het paard” tijdens een coachsessie en kom je snel tot de kern van je vraag. Het is niet eens altijd nodig dat de coach hier woorden aan geeft. Het is nl. vaak een ontroerend tafereel wat zich ontvouwt en het is prachtig wanneer je dit als coach volledig bij de cliënt kunt laten. Het is voor iedereen een geweldige, soms zelf bevrijdende, ervaring en is ook voor alle leeftijden, waarbij het niet uitmaakt wat je hulpvraag eigenlijk is. Het paard luistert zonder te (ver)oordelen op uiterlijk, verleden, gezondheid enz. Het paard accepteert je zoals je bent. Het paard houdt je een spiegel voor, doordat hij reageert op het feitelijke gedrag van de mens en geeft daarmee terug wat de invloed hiervan is. Er zijn geen dubbele boodschappen en er is ook geen dubbele agenda, wel eerlijkheid in de communicatie in het hier en nu. Iedereen is welkom met alles wat hij bij zich heeft vanuit zijn eigen, unieke achtergrond. Ervaring met paarden is niet nodig. Laat je leiden door het paard.

Share This